Eerste hulp bij tandheelkundige spoed: wat te doen bij onverwachte tandproblemen?
Plotselinge tandbreuken, heftige kiespijn die 's avonds begint of een loszittende tand na een val. Tandheelkundige problemen komen vaak onverwacht en kunnen behoorlijk schrikken zijn. Maar wat moet je in zo'n situatie doen? En wanneer is het noodzakelijk om direct contact op te nemen met de tandarts?
Een afgebroken of uitgeslagen tand
Is er een stuk van een tand afgebroken door een val, ongeluk of harde klap? Bewaar het afgebroken stukje en neem het mee naar de tandarts, want soms kan het teruggeplaatst worden.
Als een blijvende tand volledig is uitgeslagen, zoek de tand voorzichtig op en pak hem vast bij de kroon. Spoel de tand eventueel kort af met melk of fysiologisch zout, maar poets of schrob de wortel niet.
Probeer indien mogelijk de tand voorzichtig terug te plaatsen in de tandkas. Lukt dat niet, bewaar de tand dan in melk en neem zo snel mogelijk contact op met de tandarts. Snelheid is cruciaal bij een uitgeslagen tand.
Een uitgeslagen melktand mag niet zelf teruggeplaatst worden; neem wel direct contact op met de tandarts.
Ernstige tandpijn
Hevige of toenemende tandpijn kan verschillende oorzaken hebben, zoals een ontstoken zenuw, wortelontsteking of beschadigde tand.
Probeer de pijn te verlichten met een pijnstiller die je normaal gesproken mag gebruiken tot je bij de tandarts terechtkunt. Volg altijd de bijsluiter en doseringseisen.
Warmte kan een ontsteking verergeren, dus vermijd warme doeken bij een gezwollen wang. Koelen aan de buitenkant van de wang kan tijdelijk verlichting bieden.
Pijnstillers kunnen symptomen verminderen maar niet de oorzaak oplossen. Bij aanhoudende of hevige tandpijn is het belangrijk de tand te laten beoordelen.
Een dikke wang of zwelling
Een gezwollen wang of tandvlees kan duiden op een ontsteking. Neem bij een snelle of duidelijke zwelling contact op met je tandarts.
Als je ook koorts hebt, je ziek voelt of moeite hebt met slikken of ademhalen, is er een ernstige situatie en moet je direct medische hulp inschakelen.
Wacht niet tot de volgende reguliere afspraak bij een snel toenemende zwelling.
Een loszittende tand of kroon
Een loszittende kroon, brug of vulling kan vervelend zijn, maar is niet altijd direct een spoedsituatie. Bewaar het losgekomen deel en neem contact op met de praktijk.
Probeer een kroon niet zelf vast te lijmen met secondelijm. Dit kan schade veroorzaken en het lastiger maken voor de tandarts om de kroon goed te plaatsen.
Als er na het losraken scherpe randen zijn die tegen je tong of wang schuren, voorkom dan dat je erop bijt en neem contact op met je tandarts.
Een bloeding na een behandeling
Een lichte nabloeding na bijvoorbeeld het trekken van een tand kan voorkomen. Druk ongeveer 30 minuten stevig met een schoon gaasje op de wond om het bloeden te stoppen.
Als de wond ondanks stevige druk blijft bloeden, neem dan contact op met je tandarts of spoeddienst.
Kijk niet steeds tussendoor of de bloeding gestopt is, omdat het stolsel kan loskomen door steeds het gaasje weg te halen.
Een tandheelkundig ongeluk
Heb je een harde klap op je mond of kaak gehad? Zelfs als een tand er aan de buitenkant normaal uitziet, kan er schade aan de wortel of omliggend weefsel zijn.
Een tand kan na een ongeval gevoelig worden, van kleur veranderen of losser gaan staan. Laat een beschadigde tand dus beoordelen door een tandarts, vooral bij pijn, breuk of verandering in stand.
Wat valt meestal niet onder tandheelkundige spoed?
Niet elke klacht hoeft 's nachts of in het weekend behandeld te worden. Een kleine afgebroken vulling zonder pijn, een loszittende kroon of lichte gevoeligheid kan vaak tijdens een reguliere afspraak bekeken worden.
Twijfel je? Neem contact op met je tandarts. Samen kan er ingeschat worden hoe snel je gezien moet worden.
Goed voorbereid op tandheelkundige spoed
Het is handig om het telefoonnummer van je tandarts en, buiten openingstijden, de gegevens van de spoeddienst bij de hand te hebben.
Na een ongeval is het verstandig rustig te blijven en de situatie te beoordelen: is er een tand afgebroken, uitgeslagen, losgeraakt of is er slechts een wond aan het tandvlees?
Bij ernstige zwelling, ademhalingsproblemen, ernstige verwondingen of problemen met slikken, aarzel niet maar schakel direct medische hulp in.
Een tandheelkundig spoedgeval kan stressvol zijn, maar door rustig te handelen en tijdig contact op te nemen met een tandarts, kan in veel gevallen voorkomen worden dat de schade groter wordt.
